Objawy depresji i wizyta u psychiatry – jak rozpoznać i leczyć depresję

Warto jednak wyraźnie rozróżnić chwilowe gorsze dni od choroby. Jedno- lub nawet kilkudniowe okresy obniżonego nastroju nie są jeszcze depresją. Depresja to choroba, a nie „gorszy tydzień”. Aby mówić o depresji, objawy powinny utrzymywać się przez co najmniej 2 tygodnie.  Wiele osób myśli, że depresja dotyczy tylko osób, które chorują od miesięcy. To nieprawda. Już dwa tygodnie wystarczająco długich i nasilonych objawów mogą wskazywać na zaburzenie depresyjne i wymagać konsultacji z lekarzem.

Główne objawy depresji – kiedy pomyśleć o chorobie?

Aby rozpoznać depresję, zwracamy uwagę na trzy podstawowe objawy:

• Obniżenie nastroju – przeważający smutek, przygnębienie, poczucie pustki

• Anhedonia – trudność lub brak zdolności odczuwania radości, nawet z rzeczy, które wcześniej cieszyły

• Zaburzenia napędu – brak chęci do działania, poczucie, że „nic się nie chce”, trudności z rozpoczęciem i dokończeniem czynności

Aby mówić o depresji, co najmniej dwa z tych trzech objawów muszą być obecne przez minimum 2 tygodnie, praktycznie codziennie i przez większą część dnia.Dodatkowo w depresji często pojawiają się objawy towarzyszące, np.:

• zaburzenia snu (bezsenność, wybudzanie się, nadmierna senność)

• obniżona samoocena, poczucie winy i bezwartościowości

• trudności z koncentracją i podejmowaniem decyzji

• zmiany apetytu i masy ciała

• myśli o śmierci, a w cięższych przypadkach myśli samobójcze

W diagnozie bierze się pod uwagę całość obrazu: nasilenie objawów, ich czas trwania i wpływ na funkcjonowanie w pracy, szkole i życiu codziennym.

Jak wygląda wizyta u psychiatry? 

Wizyta u psychiatry przebiega podobnie jak wizyta u każdego innego lekarza – psychiatra jest bowiem lekarzem medycyny. Podczas spotkania:

• zbiera wywiad (objawy, czas ich trwania, wcześniejsze epizody, choroby w rodzinie, stosowane leki, używki)

• ocenia stan psychiczny pacjenta

• stawia diagnozę lub sugeruje dalszą diagnostykę

• proponuje plan leczenia (psychoterapia, farmakoterapia, połączenie obu metod)

Różnica polega na sposobie badania. Lekarz psychiatra nie osłuchuje pacjenta – on go słucha. Podstawowymi narzędziami pracy są rozmowa i obserwacja. W niektórych przypadkach lekarz może zlecić dodatkowe badania (np. krwi, hormonów tarczycy), aby wykluczyć przyczyny somatyczne objawów.Psychiatria jest dziedziną medycyny opartą na nauce. Chorującym „narządem” jest mózg. Lekarz, rozmawiając i obserwując pacjenta, interpretuje, które obszary i funkcje mózgu mogą być zaburzone – np. kora mózgowa (myślenie, planowanie), struktury podkorowe (przeżywanie emocji) czy połączenia między nimi (uwaga, koncentracja, napęd).

Jak leczyć depresję? 

Kluczowa zasada: jak najszybciej. Jeśli od co najmniej 2 tygodni obserwujesz u siebie typowe objawy depresji i podejrzewasz zaburzenie psychiczne – nie zwlekaj z wizytą u lekarza. Depresja może mieć różne nasilenie:

• łagodne

• umiarkowane

• ciężkie

Im wcześniej zgłosisz się po pomoc, tym większa szansa, że choroba będzie jeszcze w stadium łagodnym. W takich przypadkach wczesne włączenie psychoterapii może sprawić, że farmakoterapia nie będzie konieczna lub zostanie wprowadzona w mniejszym zakresie.W większości przypadków najskuteczniejsze jest leczenie skojarzone:

• psychoterapia (szczególnie terapia poznawczo-behawioralna)

• farmakoterapia (leki przeciwdepresyjne dobrane indywidualnie)

Im wcześniej rozpoczniemy leczenie, tym większa szansa na:

• szybszą poprawę,

• niższe dawki leków,

• krótszy czas leczenia,

•  mniejsze ryzyko nawrotów

Profilaktyka depresji – jak dbać o zdrowie psychiczne?

Depresji można w pewnym zakresie zapobiegać, dbając o równowagę między obciążeniem a odpoczynkiem. Zdrowy styl życia to jedna z najlepszych form profilaktyki zaburzeń psychicznych.Warto zadbać o:

• wystarczającą ilość snu i regularny rytm dobowy

• regularną aktywność fizyczną dostosowaną do możliwości

• zdrową, zrównoważoną dietę

• unikanie alkoholu i narkotyków

• techniki relaksacyjne (np. medytacja, ćwiczenia oddechowe, mindfulness)

Redukcja przewlekłego stresu, budowanie wspierających relacji i szukanie pomocy w trudnych momentach również zmniejszają ryzyko rozwoju depresji.

Depresja to choroba, a nie powód do wstydu ! Nie wstydzimy się grypy, astmy ani tego, że nosimy okulary. Nie powinniśmy wstydzić się też depresji. To choroba, która dotyka wielu osób – niezależnie od wieku, zawodu czy statusu społecznego.Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) prognozuje, że depresja może stać się jedną z najczęściej rozpoznawanych chorób na świecie. W Polsce o tym problemie mówiły m.in. kampanie społeczne, takie jak „Twarze depresji”, w których znane osoby dzieliły się swoimi doświadczeniami.Depresja nie jest oznaką słabości i nie mija sama. Jest chorobą, którą można i trzeba leczyć. Istnieją sprawdzone, skuteczne metody leczenia – od psychoterapii po farmakoterapię i ich połączenie.Jeśli masz wątpliwości, czy to „zwykły smutek”, czy już depresja – nie czekaj. Skontaktuj się z lekarzem lub specjalistą zdrowia psychicznego. Nie jesteś sam(-a).