Jak wysoka jest efektywność psychoterapii ISTDP? W jaki sposób ISTDP pomaga?
Pacjent potrzebujący pomocy w kryzysie zdrowia psychicznego często zadaje sobie pytanie — jak szybko można uzyskać ulgę? Czy efekt leczniczy będzie trwały? ISTDP — Intensywna Krótkoterminowa Psychoterapia Psychodynamiczna (Intensive Short Term Psychodynamic Therapy) - osiąga, co najmniej takie same efekty, jak tradycyjne leczenie farmakologiczne, na przykład w redukcji objawów depresji i lęku.
Dowiedziono tego w licznych badaniach klinicznych (zob. Town, Abbas, Stride, Nunes, Bernier, Berringan, 2017; Town, 2020) i in. Badania te wskazują nie tylko na to, że ISTDP jest równie skuteczne, ale i że przewyższa konwencjonalne leczenie psychiatryczne pod względem trwałości remisji objawów, niższych kosztów opieki zdrowotnej, oraz efektów tej formy psychoterapii przy leczeniu zaburzeń lekoopornych. Leczenie farmakologiczne działa objawowo, natomiast ISTDP prowadzi do trwałej retrukturyzacji osobowości.
Jak wobec tego ISTDP — Intensywna Krótkoterminowa Psychoterapia Psychodynamiczna likwiduje objawy?
Koncentruje się w bardzo konkretny sposób na trzech poziomach problemu psychicznego:
problemie emocjonalnym
jego objawach somatycznych w ciele pacjenta
objawach tego problemu w związkach międzyludzkich (pracy i relacjach osobistych)
Te poziomy są ze sobą powiązane przyczynowo-skutkowo i całościowo wpływają na pogłębianie cierpienia w życiu.
Jeśli pacjent doświadcza silnej rezygnacji i depresji (problem na poziomie nastroju), to jego ciało jest bez energii, jakby ktoś „wyłączył wtyczkę”, może również doświadczać bólów na przykład w okolicach brzucha i karku (poziom somatyczny), a w jego relacjach zawodowych i prywatnych pojawiają się związane z tym nastrojem problemy — na przykład osoby, z którymi pacjent czuł się związany zaczynają mieć pretensje o brak zaangażowania w sprawy rodzinne, albo szukają satysfakcji poza związkiem, mogą też powierzać zadania lub awans innym osobom (poziom relacji międzyludzkich).
To błędne koło — pacjent doświadczający obniżonego nastroju, będzie reagował na opisane reakcje interpersonalne pogłębieniem depresji.
W psychoterapii ISTDP pacjent z psychoterapeutą w roli towarzyszącego przewodnika może zogniskować swoją uwagę na przyczynie tego kłopotu — mechanizmach obronnych — zakrzywiających rzeczywistość i wywołujących wspomniane wcześniej objawy depresyjne.
Mechanizmy te w środowisku pochodzenia pacjenta były mu kiedyś potrzebne, aby względnie bezpiecznie przetrwać, na przykład w relacji z agresywnymi opiekunami. Później stały się natomiast kosztem w jego życiu, które wypełniła rezygnacja i zawód relacjami.
Podczas sesji psychoterapii, która w ISTDP trwa dłużej niż tradycyjna tj. 75 -90 minut, pacjent rozmawiając z terapeutą identyfikuje na bieżąco pojawiające się reakcje obronne prowadzące go do depresji i stara się zrozumieć ich funkcję. Wraz z terapeutą tworzy on bezpieczny sojusz, pomocny w pokonaniu obron poprzez zogniskowanie całej uwagi na fizycznym doświadczeniu uczuć, które kiedyś w życiu pacjenta były niedopuszczane w jego relacjach z opiekunami, i właśnie w ich miejsce nauczył się przyjmować postawy obronne
Organiczne doświadczenie wspomnianych uczuć, np. złości, która w relacjach pacjenta nie była akceptowana i stała się „zakazanym uczuciem” zawsze jednak wiąże się z towarzyszącym pacjentowi ryzykiem relacyjnym — którego doświadcza także w relacji z terapeutą. Wraz z fokusowaniem uwagi na uczuciu złości pojawia się naturalny w takiej sytuacji lęk pacjenta. Jest on doświadczany fizycznie w ciele (np. poprzez ból brzucha lub napięcie w klatce piersiowej), a terapeuta w akceptującej atmosferze pomaga pacjentowi w złożonym procesie regulacji tego lęku i zmniejszenia związanych z nim dolegliwości. Do tej pory pacjent, aby nie doświadczać „zakazanego uczucia” złości, oraz związanego z nim lęku stosował właśnie mechanizmy obronne. Chronił on w ten sposób siebie i swoich opiekunów, a w życiu dorosłym w tym samym schemacie inne osoby, najczęściej kierując złość przeciwko sobie — uznając siebie za winnego rzeczy, za które winny nie był, oraz zastępczo opiekując się innymi. Ta właśnie reakcja obronna wywoływała do tej pory jego depresję. Zamiast doświadczać swojej złości i korzystać z jej zasobu poprzez wyrażanie oczekiwań wobec ludzi zastępczo opiekował się innymi.
Kiedy jednak dzięki sojuszowi terapeutycznemu pacjent zauważa, że nieświadome do tej pory obwinianie siebie za zbrodnie, których sam nie popełnił wprowadza go w rezygnację, na czym traci jego poczucie zadowolenia z siebie w związkach z ludźmi — pozostaje mu zmierzenie z fizycznym (somatycznym) doświadczeniem uczuć do ludzi, z którymi pacjent był związany.
Zaakceptowanie przez samego pacjenta doświadczenia różnych, mieszanych uczuć (w tym tego zakazanego) w relacji z drugim człowiekiem jest głęboko poruszającym doświadczeniem, w którym może odzyskać nie tylko poczucie własnej sprawczości i witalności, ale również odnaleźć „zagubioną cześć siebie” i poczuć się dużo bliżej z innymi ludźmi niż do tej pory kiedykolwiek było to możliwe.
Autor: Paweł Wojciechowski
Zapraszamy do zapisów na konsultacje.
https://cpp.pl/pl/specjalista/pawel-wojciechowski
